:: BESPREKINGEN ::
DVDInfo.be >> Bespreking >> ARN - TEMPELRIDDAREN
ARN - TEMPELRIDDAREN (BLU-RAY)
Bespreking door: Werner - Geplaatst op: 2012-06-19
SERIE
In Arn: Tempelriddaren worden we naar het Zweden van de 12de eeuw na Christus gekatapulteerd. Terwijl de families Folkung en Sverker strijden om het koningschap, valt de kleine Arn (Noa Samenius) uit een boom en zweeft enkele dagen tussen leven en dood. Zijn vader (Michael Nyqvist) zweert dat als de jongen zijn val overleeft, hij zijn leven ten dienste van god zal stellen. Arn wordt naar een klooster gebracht waar hij onderricht krijgt van de Franse monnik Guilbert (Vincent Perez), die hem onder meer de krijgskunst bijbrengt. Eens volwassen keert Arn (Joakim Nätterqvist) terug naar zijn heimat: het conflict tussen de Folkungs en de Sverkers is intussen buiten proportie gegroeid en beide partijen moeten voor de thing komen. Die eist een godsoordeel waarin Arn de plaats van zijn vader inneemt en de tegenstander een duchtig pak slaag geeft. De jongen wordt thuis als een held ontvangen. Tijdens het feest ontmoet hij Cecilia (Sofia Helin), de dochter van haar vaders vriend Algot Pålsson (Donald Högberg). De man is echter niet rijk en óf Cecilia, óf zijn andere dochter Katarina (Lina Englund) zal mogen trouwen, maar niet beiden, en de andere zal haar dagen moeten slijten in een somber klooster. Arn helpt zijn jeugdvriend Knut (Gustaf Skarsgård) op de troon; Knut belooft hem in ruil voor zijn steun de hand van Cecilia. Katarina, die seksueel toenadering heeft gezocht tot Arn, maar nogal lomp is afgewezen, besluit te verraden dat Arn en Cecilia ondanks de strenge chaperonnade niet alleen seks hebben gehad voor het huwelijk, maar ook dat Cecilia zwanger is. Het duo moet voor de kerkelijke rechtbank verschijnen en het oordeel van de clerus is snoeihard: voor de helft van haar leven, twintig jaar, moet Cecilia het klooster in waar ze is overgeleverd aan de grillen van de sadistische moeder overste Rikissa (Bibi Andersson), en Arn wordt verplicht om in het Heilig Land Jeruzalem te verdedigen tegen de Saracenen.

Arn kwijt zich met veel volharding van zijn taak en wordt al gauw een levende legende onder de kruisvaarders. Als hij op een dag in de woestijn de leider van de tegenstanders, krijgsheer Saladin (Milind Soman), redt van een roversbende, ontstaat er tussen de twee gezworen vijanden een soort van entente. Onder leiding van Arn kunnen de tempeliers de Saracenen een gevoelige nederlaag toebrengen. Wanneer Arns tijd er bijna op zit, eisen Arns oversten dat hij meevecht in de finale slag om Jeruzalem. De stad wordt ingenomen en alle kruisvaarders worden over de kling gejaagd, alleen Arn is op het slagveld herkend door Saladin en die heeft hem onder zijn hoede genomen met de bedoeling hem eindelijk weer naar huis te sturen.

Cecilia verneemt intussen dat Jeruzalem gevallen is. De kans dat Arn levend terugkeert wordt met de dag kleiner. Ze heeft in het klooster echter kennisgemaakt met Cecilia Blanka (Fanny Risberg), de verloofde van koning Knut, die ervoor heeft gezorgd dat ze niet langer wordt mishandeld. Haar kind is haar afgenomen en wordt opgevoed door de pater familias van de Folkungs, Arns oom Birger Brosa (Stellan Skarsgård). Nu Arn uit het plaatje verdwenen is, heeft Brosa een plan om de machtsbasis van de Folkungs te verstevigen. Het zou hem goed uitkomen als Cecilia de plaats van de stervende moeder Rikissa innam. Net op tijd krijgt Cecilia echter het bericht dat Arn nog leeft en aangezien de twee pekelzondaars hun straf hebben uitgezeten, kan zelfs de kerk niets anders doen dan te erkennen dat niets het huwelijk tussen de twee nog in de weg staat.

En ze leefden nog lang en gelukkig? Niet echt. De gezondheid van koning Knut gaat aan het wankelen en de strijd om de troonopvolging barst weer open als een rijpe zweer. De Sverkers claimen hun recht op de troon, maar beloven om een stap opzij te zetten zodra Knuts zoon Erik (Bill Skarsgård, ja ja, de familie Skarsgård heeft lekker verdiend aan deze productie) volwassen wordt. De jongen en zijn twee broers zijn echter in het kamp van de vijand loslopend wild. Arn belooft Knut op zijn sterfbed dat hij zijn zonen in veiligheid zal brengen. Eén van de drie komt echter bij een bevrijdingspoging om. Arn meent dat de Sverkers daardoor hun aanspraak op de troon definitief zijn verloren en hij moet een laatste keer de wapens opnemen.

Ik kom af en toe wel eens in Scandinavië en daar was in het straatbeeld de afgelopen jaren de hype rond de verfilmingen van de boeken van Jan Guillou niet weg te denken. In 2007 verscheen eerst de groots opgezette productie Arn: Tempelriddaren (Arn: Crusader) in de bioscopen, om een jaar later gevolgd te worden door Arn: Riket Vid Vägens Slut (Arn: The Kingdom At Road's End). Na een redelijk binnenlands succes werd de film ook in het buitenland uitgebracht, maar alleen in een flink verminkte versies waarbij de twee films van elk 2 uur werden teruggebracht tot één film van 133 minuten, waarbij uiteraard het verhaal ongelofelijk weinig recht werd gedaan. De reeks is echter ook nog een keer bewerkt tot een zesdelige miniserie voor televisie, zoals dat ook het geval was met de succesreeks Millennium, naar de boeken van Stieg Larsson. Ik was dan ook aangenaam verrast dat Dutch Filmworks de miniserie-versie ondanks de relatieve naamsonbekendheid in een niet-verminkte versie uitbrengt voor de Beneluxmarkt. De boeken van Guillou zijn in Zweden erg populair en overal in deze reeks is duidelijk de literaire inslag te merken. Niet altijd positief: sommige nevenpersonages, zoals Arns dochter, worden maar heel even terloops vermeld, terwijl er toch wel duidelijk een achtergrondverhaal over het personage is geschreven dat ons om redenen van tijdsgebrek wordt onthouden.

Naar Zweedse normen is dit een nogal groots opgezette productie met een internationale cast en met het interessante nevenaspect dat in de reeks verschillende talen worden gesproken: de scènes in Zweden zijn uiteraard in het Zweeds, maar in het klooster waar Arn wordt opgevoed wordt Engels, Frans en zelfs Latijn gesproken; de Saracenen spreken dan weer Arabisch. Naast Michael Niqvist uit het eerder genoemde Millennium zien we in Zweedse producties onvermijdelijke Stellan Skarsgård (Breaking The Waves, Thor) opduiken samen met een niet onaanzienlijk deel van zijn nageslacht - vader zal waarschijnlijk korting hebben bedongen als hij al zijn kinderen tegelijk in de toneenschool inschreef. Ook rising star Sofia Helin (Bron | Broen), die wellicht aan nog één rol in een Amerikaanse blockbuster genoeg heeft om definitief door te breken, vervult met zeer veel passie haar rol als Cecilia. Voor de rest zien we een paar fijnere Britse acteurs zoals Simon Callow (Four Weddings And A Funeral) de revue passeren. De in onze streken redelijk onbekende Joakim Nätterqvist gaat qua acteerwerk echter met de hoofdrol én met de meeste pluimen lopen als de getormenteerde, maar plichtsbewuste kruisvaarder. De film is een typische verhaal over een al dan niet historisch correct feodaal Zweden, rondom waargebeurde historische feiten zoals de val van Jeruzalem vanuit het oogpunt van een fictieve held. Arn: Tempelriddaren is een cocktail van gedoemde liefde, oorlog en religie die nogal wat gelijkenissen vertoont met de verlengde versie van Kingdom Of Heaven. De Zweedse filmindustrie kan natuurlijk niet zoveel middelen ophoesten als Ridley Scott, maar qua speelduur, epiek en dramatiek kan Arn: Tempelriddaren zich moeiteloos met Hollywoodblockbusters meten, op voorwaarde natuurlijk dat u geen halfuur lang gevechtsscènes met duizenden computergegenereerde soldaten wil zien. De kern, een simpel en eerlijk liefdesverhaal over een jongeman en zijn geliefde die hun liefde niet erkend zien omdat ze de nogal accuraat geschetste tijdsgeest en de omstandigheden tegen hebben, blijft overeind, ondanks de vrij vrouwonvriendelijke clichés waaronder de film gebukt gaat: Arn vindt berusting in zijn straf en gaat vechten voor de goede zaak, terwijl Cecilia zonder boe of bah twintig jaar lang mishandeld wordt door een bende sadistische nonnen, inclusief op tijd en stond de zweep erop. In de miniserie wordt aan enkele van de personages meer diepgang besteed. De langere speelduur, waardoor de straf van Arn en Cecilia bijvoorbeeld een oneindig lange geseling wordt, moet u er maar voor lief bijnemen.

BEELD EN GELUID
De beeldkwaliteit is ruim voldoende en ziet er op high definition aanvaardbaar uit. De dominante kleuren in deze film zijn blauw en grijs, waardoor het verre noorden er nog wat kouwelijker uitziet dan het al is, afgewisseld met lichtrood en oranje in de scènes die zich in Gaza afspelen. Het schaduwdetail volstaat en elementen zoals Arns maliënkolder hebben niet te lijden van compressie-artefacts. Oorspronkelijk was het mijn idee om de release te moeten afstraffen voor beeld omdat het originele 2.35:1-formaat verknipt is naar 1.78:1, maar ik had even uit het oog verloren dat het om de televisieversie gaat, en daar is zo'n reframing niet ongebruikelijk. Met Millennium hebben we alleszins een precedent. Met dank aan oplettende lezer Pieter Kleine voor de opmerking). Wat de DTS-HD 5.1-geluidstrack betreft hebben we een paar zware opmerkingen. Alhoewel deze transfer 24 fps is, worden vooral de koorzangen en de strijkpartijen ontsierd door een hikkend geluid, dat zonder twijfel ontstaan is door pitchcorrectie toe te passen. Een ander bekend voorbeeld waarin men dit heeft gedaan, tot ergernis van de kijker, was in de Extended dvd-versie van The Lord Of The Rings Part I: The Fellowship Of The Ring. Wie zich herinnert hoe het geluid daar instabiel werd in de scène Gandalf op Orthanc gevangen zit, zal zich ten zeerste ergeren aan deze release, waarin dit probleem met de regelmaat van de klok terugkeert. De mooie soundtrack van Tuomas Kantelinen wordt er alleszins geen eer mee aangedaan.

EXTRA'S
Het bonusmateriaal stelt wat teleur. Op buitenlandse versies van Arn: Tempelriddaren staat er nog een bescheiden hoeveelheid making-of-materiaal. Wat doet men bij Dutch Filmworks daarentegen? Een pot met vintage-documentaires over de kruistochten opentrekken. Alhoewel dit op zich best wel waardevolle documentaires kunnen zijn, hebben ze met de film zelf behalve de thematiek niets te maken. De twee making-of-documentaires die op buitenlandse versies te vinden zijn, hebben zo hun beperkingen, maar de extra's-sectie van een filmrelease is nu éénmaal geen grabbelton. The Crusades (50:05) en The Knights Templar (25:11) zijn er dus m.a.w. maar bijgesleurd om een disk méér in de set te stoppen. Wél krijgen we op een supplementaire vierde Blu-ray nog de internationale bioscoopversie van Arn (2:13:36) te zien, maar na het bekijken van de miniserie zal u daar waarschijnlijk geen zin meer in hebben.
 
CONCLUSIE
Met het verschijnen van Arn: Tempelriddaren is één van mijn persoonlijke wensen van de afgelopen jaren vervuld. Het is alleen jammer dat de technische kwaliteit van deze release niet opperbest is: het geluid is storend en het beeldformaat is gelijk aan dat van de televisieserie.



cover



Studio: Dutch FilmWorks

Regie: Peter Flinth
Met: Joakim Nätterqvist, Sofia Helin, Stellan Skarsgård, Michael Nyqvist, Gustaf Skarsgård, Bibi Andersson, Vincent Perez, Milind Soman, Fanny Risberg, Simon Callow, Nicholas Boulton, Steven Waddington

Film:
8/10

Extra's:
2/10

Geluid:
6/10

Beeld:
8,5/10


Regio:
B

Genre:
Historisch

Versie:
Benelux (NL)

Jaar:
2008

Leeftijd:
16

Speelduur:
275 min.

Type DVD:
SS-DL

Barcode:
8715664095256


Beeldformaat:
1.78:1 HD

Geluid:
Zweeds/Engels/Frans/Arabisch/Latijn DTS-HD MA 5.1

Ondertitels:
Nederlands
Extra's:
• Internationale bioscoopversie "Arn"
• Documentaire "The Crusades"
• Documentaire "The Knights Templar"

Andere recente releases van deze maatschappij