FILM
Larry Flynt: You don't want to quit me, I'm your dream client: I'm the most fun, I'm rich, and I'm always in trouble.

Viespeuk Larry Flynt (Woody Harrelson) heeft de ingeving van zijn leven, wanneer hij in zijn derderangs stripclubs een ledenblaadje, Hustler, begint uit te geven. Flynt gaat in zijn publicaties verder dan soortgelijke bladen als Playboy en Penthouse, omdat op zijn foto's álles te zien is. Hij krijgt daarmee dadelijk de Amerikaanse Moral Majority, geleid door puritein Charles Keating (James Cromwell) over zich, die hem voor de rechtbank sleept wegens aanzetten tot ontucht. Het is maar het eerste in een lange reeks processen waar de vraag centraal staat wat er het zwaarst doorweegt: de publieke moraal of Larry Flynt's recht om - hoe verwerpelijk ook - zijn vrije mening te mogen ventileren. Ondanks het feit dat hij er een zeer rijkgevuld seksleven op nahoudt, is dé liefde van zijn leven de lichtjes nonconformistische Althea Leasure (Courtney Love), met wie hij trouwt. Dankzij Althea komt hij in contact met advocaat Alan Isaacman (Edward Norton), die zich aan het specialiseren is in processen waarbij het recht op vrije mening centraal staat. Ook bekeert Ruth Carter Stapleton (Donna Hanover), de zus van president Carter, hem tot een baptistische tak van het christendom, tot grote walging van Althea, die in haar jeugd acht jaar aan een stuk in een nonnenklooster seksueel is misbruikt.




Bij het zoveelste proces wordt Larry echter door een fanatiekeling neergekogeld, en is gedoemd om de rest van zijn dagen in een rolstoel te slijten, verlamd van aan zijn middel. Larry zweert zijn geloof af, Althea neemt de leiding van Hustler over en samen gaan ze hard terugslaan. Enerzijds geeft Larry een videotape vrij van een drugdeal waarin de FBI een dubieuze rol speelt; hij wordt daarvoor door de rechtbank veroordeeld omdat hij weigert zijn bronnen vrij te geven. Anderzijds neemt een uit de hand gelopen grap omtrent bijbelgekke dominee Jerry Falwell (Richard Paul) die zogezegd seks heeft gehad met zijn eigen moeder in een WC-kotje, buitenmaatse proporties aan, wanneer die Larry Flynt aanklaagt wegens smaad en 40 miljoen dollar eist. Larry gedraagt zich op beide processen uitermate vijandig tegen de rechtbank, omdat hij meent dat hen hun schuld is dat de dader van de aanslag op hem nooit is gevonden. Intussen krijgt hij op persoonlijk vlak zware klappen te incasseren wanneer Althea AIDS blijkt te hebben. Isaacman probeert hem te overtuigen dat de enige manier waarop hij zijn recht kan halen, is via de door hem zo verguisde rechtbank - als hij tenminste zich kan inhouden en niet langer appelsienen naar de rechter gooit.




Het is met de film zo een beetje als met Larry Flynt zelf: er wordt niet van je verlangd dat je Larry Flynts daden goedkeurt, maar deze vrijheidsstrijder tegen wil en dank voor de vrije meningsuiting: het grootste zwijn van Amerika, zelfs die heeft normaal gezien recht op een eigen mening. Vlak na de film zag ik op BBC een documentaire over hoe in Amerika de basisrechten van de grondwet onder het mom van strijd tegen terrorisme met de voeten worden getreden, en dan steekt eens te scherper af hoe het gegeven van The People Vs. Larry Flynt actueel blijft, of die boodschap nu uitgedragen wordt door Larry Flynt of door iemand anders. Miloš Forman heeft een briljante manier gevonden om een dergelijk heikel onderwerp toch met de nodige sereniteit te benaderen, alhoewel de conservatieven, en niet alleen in Amerika, ook bij de gekruisigde christusfiguur Larry Flynt met als achtergrond een paar vrouwenbenen opnieuw voor de nodige controverse zorgden. Nochtans onterecht, want religie, seks, en het recht op vrije meningsuiting is waar het in deze film om draait. Als we bovendien de bijgaande documentaires mogen geloven benadert het scenario de werkelijkheid maar al te zeer, en wordt er zelfs door overtroffen - Larry's uit de hand gelopen grap om op te komen bij de presidentsverkiezingen wordt in de film niet vernoemd (wel in de verwijderde scènes).




Een flinke portie blote lichaamsdelen is in een film als deze uiteraard onontbeerlijk, maar Miloš Forman maakt nergens de fout om deze scènes als alibi op te voeren om de film maar te gaan zien. Eerder is het een verhaal geworden over de onwaarschijnlijke maar onvoorwaardelijke liefde tussen Larry en Althea. Alsof de film nog niet genoeg lagen, thema's en dingen aanreikt om over na te denken, is de toplaag die het geheel nog eens overdekt, dat de film een ode is van Larry Flynt aan de vrouw die voor hem dé ware was ("We waren voor elkaar geschapen", zegt hij op gegeven ogenblik), maar die hem voortijdig is afgenomen. Én - Oliver Stone is niet toevallig co-producent van deze film - is het een bijtend kritisch zelfportret van de Amerikaanse puriteinse moraal wanneer het op seks aankomt. Eén van de sterkste scènes in de film is die waarin Larry Flynt bij een bijeenkomst van een lobbygroep voor vrije meningsuiting (die hij zelf heeft in het leven geroepen, maar soit) een punt tracht te maken door beelden van allerlei seksueel expliciete standjes af te laten wisselen met beelden van atoomaanvallen, verrotte lijken en de concentratiekampen, en hij - of feitelijk Miloš Forman - ons de vraag stelt wat nu eigenlijk het meest perverse is.




Wat de acteurs betreft heeft Forman de goede keuze gedaan met Woody Harrelson tegenover Edward Norton uit te laten spelen. Vooral deze laatste maakt een zeer gedegen indruk als de onverstoorbare advocaat van Flynt, die het weer eens op zijn heupen krijgt als Flynt zich voor de rechtbank voorstelt als Christopher Colombus Jezus Flynt of zoiets. Iets controversiëler was misschien de keuze voor Hole-zangeres Courtney Love als Althea Leasure. Voor mevrouw Love zal het allicht geen grote stap geweest zijn om een aangespoelde junk te spelen; desondanks speelt ze die rol op een voortreffelijke en zelfs aangrijpende wijze; ook daar heeft Forman weer goed gegokt. Maar wat de film helemaal de moeite waard maakt, is dat die volgestouwd is met geestige one-liners, die nog een kern van waarheid bevatten ook nog.

BEELD EN GELUID
De 4K-versie van The People Vs. Larry Flynt biedt een duidelijke verbetering ten opzichte van oudere uitgaven, al blijft de beeldkwaliteit sterk afhankelijk van het oorspronkelijke filmbeeld. De film heeft een natuurlijke, filmische uitstraling met een goed behouden korrelstructuur, waardoor het beeld niet overdreven digitaal of kunstmatig scherp oogt. Details in gezichten, kleding en decors komen overtuigender naar voren en het contrast is over het algemeen beter uitgebalanceerd. Vooral donkere scènes profiteren van de verbeterde zwartweergave, terwijl huidtinten en de warme kleuren van de jarenzeventig- en tachtigomgeving natuurlijk blijven. De restauratie lijkt bovendien terughoudend te zijn uitgevoerd: filmgrain blijft zichtbaar en kleine imperfecties van het oorspronkelijke materiaal kunnen nog aanwezig zijn, maar die dragen eerder bij aan de authentieke uitstraling dan dat ze storend worden.




Ook op het gebied van geluid levert de 4K-uitgave winst op. De dialogen in DTS-HD MA 5.1 klinken helder en verstaanbaar, terwijl muziek - een puike soundtrack van Thomas Newman - en omgevingsgeluiden voldoende ruimte krijgen zonder de stemmen te overheersen. De geluidsweergave is niet spectaculair in de zin van een moderne, zeer ruimtelijke soundtrack, maar past goed bij het karakter van de film en zorgt voor een schoner en evenwichtiger geluid dan bij oudere versies. Kortom, deze 4K-presentatie geeft The People Vs. Larry Flynt een verzorgde en filmgetrouwe uitstraling, waarbij vooral de scherpte, contrastweergave en algemene helderheid van beeld en geluid een duidelijke meerwaarde vormen.

EXTRA'S
De film bevat zoveel extra's dat er een aparte Blu-ray bijzit, waar de film niét op staat, maar wel op de audiocommentaren na al het bonusmateriaal. De twee interessante audiocommentaren staan op de UHD, om te beginnen één met scenaristen Scott Alexander en één met Woody Harrelson, Courtney Love en Edward Norton, beide van zeer goede kwaliteit, en een waardevolle aanwinst voor wie wat meer inzicht in de film wil krijgen. Geen Arrow-uitgave zonder interviews natuurlijk, om te beginnen Hail Larry met acteur Woody Harrelson (27:48), dan Satire in Satin met ex-production president Lisa Henson en producent Janet Yang (29:48), Only in America met scenaristen Scott Alexander en Larry Karaszewski (28:42), en À la lumière de l’évidence met cameraman Philippe Rousselot (31:01) en uiteraard mag ook de regisseur niet ontbreken in Miloš Forman on The Charlie Rose Show (22:11). De aanvullende interviews geven inzicht in het verhaal achter de film, de personages en de manier waarop regisseur Miloš Forman het controversiële leven van Larry Flynt naar het scherm vertaalde. Ook de betrokkenheid van de acteurs komt daarbij aan bod, waardoor duidelijker wordt hoe de rollen zijn vormgegeven. Een belangrijke meerwaarde is dat de extra's de historische en maatschappelijke context van het verhaal verder belichten, met aandacht voor thema's als vrije meningsuiting, censuur en de provocerende reputatie van Flynt. De inhoud is daardoor niet alleen interessant als achtergrond bij de productie, maar helpt ook om de film beter te begrijpen. Voor een liefhebber van de film zijn de interviews dan ook een welkome aanvulling, al blijft hun waarde vooral afhankelijk van hoeveel belangstelling men heeft voor de productiegeschiedenis en de figuur Larry Flynt zelf.




De overige extra's zijn een port van de Blu-rayversie. In Free Speech Or Porn? (20:11) krijgen we een eerder standaard-documentaire voorgeschoteld, waarin de diverse acteurs en crewleden vertellen hoe ze bij het project betrokken werden. Larry Flynt Exposed (29:27) schetst daarentegen de levensloop van de échte Larry Flynt (die in de film overigens een cameo heeft als rechter), van zijn geboorte tot aan het project om zijn leven te verfilmen. De documentaire bevat uniek beeldmateriaal uit Flynts persoonlijke archief, stukjes interview met de man en met de échte Alan Isaacman, alsook tal van andere betrokkenen, en toont op verbluffende wijze de parallellen tussen de film en de échte strapatsen van Flynt. Flynt zelf, die als een zeer intelligent man overkomt, zegt dat de bedoeling van de film niet zozeer het strelen van zijn ego was, maar het plaatsen van wat hij heeft meegemaakt in een juiste historische context, namelijk het neoconservatieve Amerika van Reagan. Hierbij dient gezegd dat de échte dominee Jerry Falwell zo sportief was om hieraan zijn medewerking te verlenen. In de sectie verwijderde scènes (2:32) krijgen we een scène waarin Flynt zich kandidaat stelt voor president, en één waarin hij speciaal voor zijn ouders in zijn luxe-villa een kamer heeft ingericht, precies zoals hun oude huis. Er is nog een trailer (2:17), er zijn 6 TV spots (11:59), 4 beeldgalerijen waaronder het script, en een geestig boekje.




CONCLUSIE
Niet Amadeus maar The People Vs. Larry Flynt is Miloš Formans meesterwerk. Flynt is de kanarie in de koolmijn als het op vrijheid van meningsuiting aankomt, en Woody Harrelson weet op zeer charismatische wijze Amerika's bekendste viezerik gestalte te geven.