FILM
Op een assisenproces trekt de jury zich terug voor beraadslaging. Op het beschuldigdenbankje staat een jongen uit de sloppenwijken die zijn vader zou hebben vermoord met een knipmes. De aard van de feiten is zodanig erg dat, als de jury voor schuldig stemt, de jongen gegarandeerd de elektrische stoel gaat krijgen. Het bewijs lijkt waterdicht te zijn, maar tijdens de stemming van de jury valt vooral op dat jurylid nr. 8 (Henry Fonda) niet dadelijk bereid is de jongen naar het schavot te sturen zonder er eerst een woordje met de andere juryleden over gewisseld te hebben. En dat blijkt nodig. Jurylid nr. 6 (Edward Binns) wil maar wat dat het snel gedaan is, want hij heeft voor diezelfde avond baseballtickets. Eén voor één weet nr. 8 de andere juryleden te overtuigen dat het bewijs rammelt, en dat er op zijn minst redelijke twijfel is. Alleen jurylid nr. 3 (Lee J. Cobb), die zijn gevoelens van zijn vervreemde zoon op de dader projecteert, blijkt hard te vermurwen.




12 Angry Men is wat je de moeder aller toneelstukken zou kunnen noemen. Op het begin en het einde na speelt de volledige actie zich af in het vergaderlokaal waar de jury met eenparigheid van stemmen moet beslissen over de schuld of onschuld van de dader. Het boek van schrijver Reginald Rose uit 1954 werd later herhaalde malen als politiek instrument gebruikt in het debat tégen de afschaffing van de volksjury, waarbij gepleit wordt dat het gezond boerenverstand vaak de visie van beroepsrechters terecht overtreft. De film is vooral een masterclass in acteren, met Henry Fonda in een glansrol, de enige van wie het moreel kompas aanvankelijk in de juiste richting staat en tenminste vindt dat de dader een debat waard is; maar alhoewel de juryleden enkel een nummer en geen naam hebben, kristalliseren de personages zich gaandeweg bijzonder goed uit. Wat begint als een ogenschijnlijk eenvoudige zaak, ontvouwt zich tot een intens moreel en psychologisch drama. 12 Angry Men is een tijdloze klassieker die bewijst dat een film geen groot budget, spectaculaire effecten noch wisselende locaties nodig heeft om diep te raken. En dat voor een film waarbij nauwelijks ruimte voor interpretatie is: de tekst van Rose wordt op de letter gevolgd, en dat is maar goed ook, want zijn scenario is nagenoeg perfect.




BEELD EN GELUID
Deze zwart-witfilm staat alleen op de 4K-schijf, en is voor de gelegenheid helemaal gerestaureerd. We krijgen dan ook een prima transfer met mooie nuanceringen in het grijs, en een goed contrast dat duidelijke aflijningen weergeeft. Hier en daar bevat de film een beetje grain, maar dat is niet zozeer een probleem. Er is een Engelse DTS-HD MA 2.0-track die meer dan voldoende is voor deze praatfilm. De dialogen zijn helder en in keurig, accentloos Engels

EXTRA'S
De 4K-schijf bevat twee audiocommentaartracks, eentje met filmcriticus Gary Gerani en eentje van zijn collega Drew Casper. Deze laatste track stond al eerder op de 50th Anniversary dvd. De overige extra's staan op de Blu-ray, en die begint al dadelijk met een joekel van een extra, namelijk de 1997-versie van de film (1:57:27), geregisseerd door William Friedkin, met in de rol van jurylid nr. 8 Jack Lemmon, en daarnaast enkele bekende koppen zoals Tony Danza, James Gandolfini, Courtney B. Vance, Mykelti Williamson, Hume Cronyn en Edward James Olmos. De film duurt een half uur langer dan het origineel, en neemt wat meer vrijheden met de tekst, onder meer om het gebeuren zich duidelijk in de nineties te laten afspelen in plaats van de fifties. We willen wel even waarschuwen dat deze Blu-ray regio A-gecodeerd is.




Dan volgt de documentaire Beyond a Reasonable Doubt (23:04), een documentaire uit de oude doos met onder meer regisseur Sydney Lumet en acteur Jack Klugman uit het origineel, alsook Michael Asimov, een professor in de rechten en filmhistoricus Robert Osborne. Dan is er Inside the Jury Room (15:28) waarin wordt stilgestaan bij de rechtspraak in de Verenigde Staten. Er is nog een trailer (2:15) van het origineel, een trailer (0:50) van de 1997-remake en een handjevol cross-promotionele trailers.

CONCLUSIE
Traag maar zeker fileert 12 Angry Men de juryrechtspraak in de Verenigde Staten. Deze 4K-versie bevat de film alleen in UltraHD, maar de bonus-Blu-ray bevat als extra nog de remake uit de nineties. Voorwaar een zeer compleet pakket.